english version
Hasła biblijne na dzisiaj Ukryj hasła biblijne

Śląskie Szmaragdy 2010 rozdane

       W Święto Reformacji (31.10.2010) podczas uroczystego nabożenstwa w kościele Zmartwychwstania Pańskiego w Katowicach zostały wręczone nagrody „Śląskiego Szmaragdu 2010”. Nabożeństwo reformacyjne było bezpośrednio transmitowane w drugim programie TVP oraz w Polskim Radiu Katowice.
    
 
Kapituła Nagrody „Śląski Szmaragd” przyznała w bieżącym roku wyróżnienia prof. dr hab. Dorocie Simonides z Opola oraz Marszałkowi Senatu Marcinowi Tyrnie z Bielska-Białej.
 
Senator Marcin Paweł Tyrna jest jednym z najbardziej znanych polskich działaczy związkowych, związanym od 1980 roku z „Solidarnością”. Dzięki wieloletniemu zaufaniu związkowców, stał się wyrazistym politykiem, kierującym nieprzerwalnie od 1992 „Solidarnością” Podbeskidzia, oraz przede wszystkim pełniącym od 1993 funkcję senatora III i IV kadencji a w latach 2000 – 2001 wicemarszałka Senatu. Zaliczany jest do znaczących działaczy opozycji w PRL.

Jego droga życiowa związana jest z Bielskiem- Biała. Tam przed 65 laty, 31 października 1945 roku urodził się jako jedno z sześciorga dzieci Franciszka i Zuzanny zd. Klima, tam w 1962 roku ukończył ZSZ przy Bielskiej Fabryce Maszyn Włókienniczych Befama, tam założył rodzinę z żoną Pauliną zd. Ryrych. Religijnie najbardziej bliski był mu kościół w Kamienicy, należący do parafii ewangelickiej w Starym Bielsku. Do dziś zaangażowany jest w działalność tej parafii a szczególnie chóru parafialnego. Przez 10 lat był jego prezesem.

Droga polityczna senatora Marcina Tyrny rozpoczęła się w zakładzie pracy „Befama”, kiedy to 30 sierpnia 1980 roku stał się współorganizatorem strajku. Od września tegoż roku był już w „Solidarności” przewodniczącym Komitetu Zakładowego i członkiem zarządu Regionu Podbeskidzie. 13 grudnia 1981 roku został na krótko internowany, w latach 1984 – 1988 był wiceprzewodniczącym Zakładowej Rady Pracowniczej. Po odzyskaniu wolności w 1989 roku, przez trzy lata przewodniczył Komitetowi Zakładowemu „Solidarność”, a następnie w wyniku wyborów został oddelegowany do pracy w Zarządzie Regionu jako przewodniczący. Senatorem w 1993 roku został z listy Solidarności, a następnych wyborach z listy AWS. W Senacie III kadencji przewodniczył senackiemu klubowi „Solidarność” a w IV kadencji klubowi AWS. Przez dwa lata pełnił zaszczytną funkcję wicemarszałka Senatu RP.

Pan Marcin Tyrna jest w demokratycznej Polsce symbolem walki o wolność i przyszłość naszego kraju. Polska droga do pełnej wolności była zwycięska, dzięki takim ludziom, jak pan marszałek Marcin Tyrna. Syn Ziemi Śląskiej, robotnik wielkiego zakładu pracy, człowiek walki i szacunku do protestanckiego etosu pracy, stał się znanym związkowcem i politykiem, łączącym w swym działaniu wiele przeciwstawnych biegunów. Jako ewangelik uzyskuje do dzisiaj poparcie braci katolików, jako polityk i związkowiec potrafi stawać ponad podziałami i reprezentować interesy mniejszych i słabszych.
 
Kapituła „Śląskiego Szmaragdu” przyznała to wyróżnienie Panu Marszalkowi w podzięce za wkład w przemiany demokratyczne w latach dziewięćdziesiątych, za skuteczną walkę o dobro ludzi pracy oraz za umiejętność budowania politycznych, społecznych i religijnych kompromisów w trudnym okresie transformacji.
 
Drugi tegoroczny Śląski Szmaragd został wręczony prof. dr hab. Dorocie Simonides.
 
Prof. dr hab. Dorota Simonides zd. Badura urodziła się 19 listopada 1928 roku w Janowie koło Katowic. Studiowała w trudnym okresie stalinizmu na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie i na Uniwersytecie Wrocławskim. W 1957 roku została pracownikiem naukowym, zdobywającym szybko kolejne stopnie naukowe. Doktoryzowała się w 1962 roku we Wrocławiu, habilitowała w 1970 roku w Poznaniu, w roku 1977 otrzymała nominację na profesora nadzwyczajnego, a siedem lat później została profesorem zwyczajnym. Jest cenioną specjalistką w dziedzinie kultury ludowej na Śląsku. Dzięki jej pionierskim badaniom założono najpierw w Wyższej Szkole Pedagogicznej, a później Uniwersytecie Opolskim, Katedrę Folklorystyki oraz opracowano program folklorystyki na studiach polonistycznych. Prowadziła zajęcia w wielu ośrodkach akademickich w kraju i za granicą. Kierowała Katedrą Etnografii Uniwersytetu Wrocławskiego, była profesorem w Getyndze, wykładała w Kilonii, Zurychu, Fryburgu, Tybindze, Weingarten i Bazylei. Pod jej kierunkiem powstało setki prac magisterskich i wiele dysertacji doktorskich. Jest członkiem Polskiej Akademii Nauk, Międzynarodowego Komitetu Slawistów i kilku międzynarodowych towarzystw naukowych.
Jako wybitny naukowiec równocześnie uczestniczyła i uczestniczy w życiu społecznym, pełniąc wiele ważnych funkcji. Była prezesem Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego, oraz członkiem rad naukowych i komitetów redakcyjnych. Jest jurorem znanego konkursu gwary śląskiej „Po naszemu, czyli po śląsku”.
 

Pani Profesor Dorota Simonides łączy również pracę naukowo – dydaktyczną z zaangażowaniem politycznym. Z rekomendacji Stronnictwa Demokratycznego została posłem na Sejm VIII kadencji. Po wprowadzeniu stanu wojennego głosowała przeciw jego zatwierdzeniu i przeciw rozwiązaniu „Solidarności”. Wykluczona z SD, została członkiem „Solidarności” i z jej ramienia w 1990 roku została Senatorem Rzeczypospolitej Polskiej. Funkcję tę pełniła przez 16 lat. Jako członek Senatu była w latach 1990 – 2005 wiceprzewodniczącą Parlamentarnej Grupy Polsko – Niemieckiej. Jako wiceprezydent III Komitetu Parlamentarnego OBWE zajmowała się prawami człowieka i mniejszościami narodowymi, etnicznymi i wyznaniowymi.

 
Zawsze była otwarta na kontakty ekumeniczne. Współpracowała z Polską Radą Ekumeniczną w Warszawie, uczestniczyła w Ekumenicznych Spotkaniach w Berlinie. Dbała o równy dostęp do Radia Opole wszystkich wyznań, propagowała śląską literaturę protestancką, szczególnie wymagała od studentów znajomości XVII wiecznej literatury polskiego ewangelickiego duchownego ks. Adama Gdacjusza. W czasie powodzi pomagała wszystkim, również ewangelickiej parafii w Opolu.
 
Kapituła Diecezji Katowickiej Kościoła Ewangelicko – Augsburskiego przyznając „Śląski Szmaragd 2010, szczególnie podkreślała znaczenie dokonań naukowo – dydaktycznych, społecznych i politycznych. W dziedzinie naukowej trudno przecenić wielostronne i bogate dokonania w odkrywaniu i utrwalaniu śląskiego folkloru. W dziedzinie społecznej nieocenione są osiągnięcia Pani Profesor zmierzające do zachowania śląskiej tożsamości, a w polityce warto podkreślić skuteczność, ekumeniczną postawę i budowanie mostów ponad wszelkimi podziałami na płaszczyźnie europejskiej.

 

 
„Śląski Szmaragd” jest wyróżnieniem przyznawanym wybitnym przedstawicielom Śląska za szczególne osiągnięcia w dziedzinie ekumenizmu, tolerancji, pojednania między narodami i integracji europejskiej. Śląsk jako pogranicze wielokulturowe, wielonarodowe i wielowyznaniowe wniósł i wnosi znaczący wkład we współczesne procesy integracyjne naszego kontynentu poprzez charyzmat wielu osobowości cieszących się autentycznym uznaniem. Kościół luterański na Śląsku, odgrywający w przeszłości znaczącą rolę, a obecnie jako Kościół „diaspory”, pragnie tym wyróżnieniem docenić ludzi zaangażowanych w dzieło wznoszenia się ponad podziałami religijnymi, narodowościowymi i kulturowymi.
 
Dotychczas „Śląskim Szmaragdem” zostali uhonorowani: Przewodniczący Parlamentu Europejskiego prof. dr hab. Jerzy Buzek, JE Arcybiskup Damian Zimoń, JE Arcybiskup Alfons Nossol, pisarz Jerzy Pilch, publicysta Krzysztof Karwat, prof. dr hab. Ewa Chojecka, prof. dr hab. Grażyna Szewczyk, prof. dr hab. Julian Gembalski, prof. dr hab. Jan Harasimowicz, prof. dr hab. Jan Malicki, kompozytor Ryszard Gabryś, sportowiec Adam Małysz.
 
W czasie nabożeństwa bp Tadeusz Szurman otrzymał Laur 100-lecia Śląskiego Związku Chórów i Orkiestr. Śpiewały też chóry - parafialny Largo cantabile pod dyrekcją Aleksandry Maciejczyk oraz Modus Vivendi pod dyr. Anny Szawińskiej.