
![]()
|
|
[Formuła Zgody z 1577 r.]
"Formuła Zgody" swój ostateczny kształt przybrała w 1577 r. podczas konwentu teologicznego w Bergen k/Magdeburga, a wcześniej w Torgawie (1576). Była efektem długoletnich tendencji unifikacyjnych w luteranizmie po śmierci ks. dr. Marcina Lutra. Za jej głównego architekta uważa się Jakuba Andreä, ale zwraca się także uwagę na Marcina Chemnitza czy Dawida Chytraeusa. "Formuła" wchodzi w skład "Księgi Zgody" i jest uznawana w Kościele Ewangelicko-Augsburskim (Luterańskim) za jedną z ksiąg symbolicznych (wyznaniowych). |
Część pierwsza
Zbiór artykułów, co do których
pojawiły się kontrowersje między teologami, wyjaśniającymi Wyznanie
augsburskie, i które następnie powtórnie po chrześcijańsku zostały
objaśnione i skonfrontowane z interpretacją Słowa Bożego.
O zasadniczej regule i normie,
według której wszystkie nauki powinny być sformułowane, a powstałe kontrowersje
po chrześcijańsku wyjaśniane i rozstrzygane.
I Wierzymy, nauczamy i
wyznajemy, iż jedyną regułą i normą, według której powinno się oceniać i osądzać
wszystkie nauki i wszystkich nauczycieli, nie może to być żadna inna, jak tylko
prorockie i apostolskie pisma Starego i Nowego Testamentu, jak to zostało
napisane: "Słowo Twoje jest pochodnią nogom moim i światłością ścieżkom moim"
(Ps 119,105) i św. Paweł mówi: Choćby anioł z nieba zwiastował odmienną
Ewangelię, niech będzie przeklęty" (Ga 1,8).
Inne zaś pisma dawnych albo nowych
nauczycieli, jakkolwiek się też nazywają, żadną miarą nie mogą być traktowane na
równi z Pismem Świętym., lecz wszystkie, razem wzięte, powinny być mu
podporządkowane i akceptowane nie inaczej, niż jako pisma świadków, którzy
pouczają, w jaki sposób w czasach poapostolskich i w których miejscach na ziemi
owa nauka proroków i apostołów była utrzymana.
II A ponieważ zaraz w
czasach poapostolskich, a także jeszcze za czasów życia apostołów wystąpili
fałszywi nauczyciele i heretycy, sformułowano przeciwko nim w pierwotnym
Kościele symbole, tj. krótkie i wiążące wyznania, które objęły jednomyślnie
zrozumienie powszechnej wiary i prawowierne wyznanie prawdziwego Kościoła,
mianowicie: Wyznanie apostolskie, nicejskie i atanazjańskie.
Oświadczamy publicznie, iż do nich się przyznajemy i odrzucamy wszystkie herezje
i nauki, które jako sprzeczne z ich zrozumieniem kiedyś zostały wprowadzone do
Bożego Kościoła.
III Co zaś dotyczy różnic w
kwestiach wiary, jakie pojawiły się za naszych czasów, to opowiadamy się za
jednomyślnym zrozumieniem i wykładem naszej chrześcijańskiej wiary i wyznania -
zwłaszcza przeciwko papiestwu wraz z jego fałszywym i bałwochwalczym kultem,
zabobonami oraz przeciwko innym sektom - którym jest pierwsze niezmienione
Wyznanie augsburskie, przedstawione cesarzowi Karolowi V na wielkim sejmie w
Augsburgu w 1530 r., a także Apologia i Artykuły, które zostały
przedłożone w Szmalkalden w 1537 r. i podpisane wówczas przez światłych
teologów.
Ponieważ ta religijna sprawa
odnosi się również do laików - jak oni są nazwani - i do ich wiecznego
zbawienia, przyznajemy się publicznie do Małego i Dużego katechizmu
dr. Lutra, zawartych w pismach Lutra i określonych jako Biblia laicka, w których
ujęto zwięźle wszystko to, co jest obszernie traktowane w Piśmie Świętym., a co
chrześcijanin koniecznie powinien wiedzieć o wiecznym zbawieniu.
W myśl powyżej przedstawionych
zasad powinny być ustalane wszystkie nauki religijne. Jeśli zaś coś okaże się
sprzeczne z nimi i z jednomyślnym wykładem naszej wiary, wówczas należy to
odrzucić i potępić.
W taki sposób zostaje zachowana
różnica, istniejąca pomiędzy świętymi pismami Starego i Nowego Testamentu a
wszystkimi innymi pismami, i zostaje tylko Pismo Święte jedynym sędzią, normą i
regułą jako kryterium, według którego powinny być ustalone i ocenione wszystkie
nauki, czy są właściwe, czy niewłaściwe, prawdziwe czy fałszywe.
Pozostałe Symbole i inne pisma,
jakie powyżej przytoczyliśmy, nie posiadają autorytetu sędziego, gdyż
przysługuje on tylko Pismu Świętemu. Są jedynie świadectwem i objaśnieniem
naszej wiary, ukazującym wyraźnie w kontrowersyjnych artykułach, jak w
poszczególnych okresach Pismo Święte było rozumiane i interpretowane w Kościele
Bożym przez ówczesnych uczonych, natomiast wszelkie nauki, sprzeczne z Pismem
Świętym, były odrzucone i potępione.
e-mail: internet@luteranie.pl (c) 2000-2002 - Konsystorz Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP