english version
Hasła biblijne na dzisiaj Ukryj hasła biblijne

Śląskie Szmaragdy 2011

W Święto Reformacji, w święto odnowy Kościoła (31.10.2011), podczas uroczystego nabożenstwa w kościele Zmartwychwstania Pańskiego w Katowicach zostały wręczone nagrody „Śląskiego Szmaragdu 2011”.
 
Kapituła Nagrody „Śląski Szmaragd” przyznała w bieżącym roku wyróżnienia dla senatora Kazimierza Kutza oraz prof. Jana Hermy.
 
W laudacji dla senatora Kazimierza Kutza czytamy: 
 
Kazimierz Kutz, znany reżyser, pisarz, eseista, publicysta, poseł, ostatnio sanator, urodził się w Szopienicach w rodzinie robotniczej, zaledwie sześćset metrów od Brynicy, starej granicy trzech cesarzy, z widokiem na hutę cynku, ołowiu i kadmu. Polska była tam wtedy młoda, zaledwie siedmioletnia. Ojciec Franciszek - kolejarz, uczestnik powstań śląskich, matka Anastazja rodem z Bojszów - członkini chóru i towarzystw kulturalnych, wpisani byli w polski nurt Górnoślązaków, więc płakali jak dzieci, gdy Polska się zaczęła. Jak pisze Aleksandra Klich, autorka biografii dzisiejszego Laureata, „urodził się w czepku. Niemcy nie wzięli Go do Wermachtu, gdyż zabrakło Mu dwóch lat do dorosłości, więc nie zginął pod Stalingradem ani nie zwariował. Po drugie: nie poszedł do huty, na kopalnię, ani na kolej, tylko w 1945 roku do gimnazjum w Mysłowicach. Po trzecie: zawsze był zdrowy jak rydz. Matka wpoiła Mu i wbiła do głowy zasadę: „aby w życiu coś osiągnąć, trzeba się uczyć i dawać z siebie maksimum”.
   
Droga do sztuki, rozumiana przez Kazimierza Kutza jako przestrzeń wartości i piękna prowadząca do dobra, rozpoczęła się w czasie studiów na Wydziale Reżyserii w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej i Filmowej w Łodzi w latach 1949 - 1954. Jako samodzielny reżyser filmowy zadebiutował w 1959r. filmem "Krzyż Walecznych", a do tej pory wyreżyserował ponad 20 filmów fabularnych, w tym 6 autorskich o Górnym Śląsku, z których najbardziej znane to: „Sól ziemi czarnej”, „Perła w koronie”, „Paciorki jednego różańca” oraz „Śmierć jak kromka chleba”. Ma również na swoim koncie ponad 20 spektakli teatru żywego planu. Dzięki powieści „Piąta strona świata” stał się również znanym i cenionym pisarzem. Realizuje się również jako scenarzysta filmowy i teatralny, publicysta i felietonista. Silną więź z własnym regionem potwierdza patronowaniem licznym instytucjom i inicjatywom kulturalnym na Śląsku, takim jak: Kongres Kultury na Górnym Śląsku, Festiwal Sztuki Reżyserskiej "Interpretacje", Festiwal Filmów Kultowych, powołanie Rady Kultury Województwa Śląskiego, pomoc w utworzeniu samodzielnej Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach, Centrum Sztuki Filmowej, nowego Kinoteatru Rialto, nowego gmachu Muzeum Śląskiego, powołanie organizacji młodych twórców filmowych "Fabryka Silesia" i wiele innych.
Charakteryzuje go niezależność sądów, głębokie przywiązanie do Śląska, troska o los i wyższą świadomość obywatelską Ślązaków. W 1997 r. uzyskał tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Opolskiego. Za swoją twórczość i działalność otrzymał wiele tytułów, nagród i wyróżnień.
Najwyższe wyróżnienie Diecezji Katowickiej Kościoła ewangelickiego „Śląski Szmaragd 2011”, przyznawane najwybitniejszym przedstawicielom Śląska za szczególne osiągnięcia w dziedzinie pojednania między narodami i integracji europejskiej, zostało przyznane Panu Kazimierzowi Kutzowi za całokształt dokonań artystycznych i politycznych na rzecz budowania mostów ponad podziałami religijnymi, narodowościowymi, kulturowymi oraz za dostarczanie przeżyć duchowych i artystycznych kształtujących godność ludzką, patriotyzm, szacunek dla różnorodności, normalność w stosunkach międzyludzkich.
 
Drugi tegoroczny Śląski Szmaragd został wręczony prof. Janowi Hermie. W jego laudacji czytamy:

Jan HermaProfesor Jan Herma urodził się w 1935 roku w Goleszowie. W latach 1955-1961 studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Dyplom z wyróżnieniem uzyskał w Pracowni Rzeźby profesora Jerzego Bandury.

 
Od 1973 roku związany jest z Instytutem Kształcenia Plastycznego Uniwersytetu Śląskiego w Cieszynie. Specjalizuje się w rzeźbie, fotografice i sztuce sakralnej. Rzeźbi w drewnie, kamieniu, brązie i tworzywach sztucznych. Jest członkiem Związku Polskich Artystów Plastyków. W 1987 został mianowany rzeczoznawcą Ministerstwa Kultury i Sztuki w zakresie rzeźby współczesnej. Jest twórcą pomników: Ofiar faszyzmu w Cieszynie i w Goleszowie, Ofiar pożaru Rafinerii Czechowice, Pomnika Curie-Skłodowskiej, Pomnika Mendelejewa w Cieszynie-Marklowicach, Pomnika kompozytora Jana Sztwiertni i Ochorowicza w Wiśle, Pomnika Pawła Stalmacha w Cieszynie, Pomnika gen. Jerzego Ziętka w Ustroniu - Zawodziu, Pomnika Harcerek i Harcerzy, Pomnika Jerzego Trzanowskiego w Cieszynie, Pomnika pamięci zburzonej Synagogi w Skoczowie. Zrealizował kilkadziesiąt tablic portretowych wybitnych Polaków - naukowców, artystów, działaczy narodowych. Jest autorem wielu rzeźb plenerowych, płaskorzeźb i akcentów rzeźbiarskich we wnętrzach użyteczności publicznej.
 
Jest również twórcą sztuki sakralnej. Jego rzeźby, płaskorzeźby i reliefy zdobią wnętrza wielu kościołów ewangelickich w Diecezji Cieszyńskiej i Katowickiej. Na szczególne uznanie zasługują projekty prezbiteriów nowych świątyń w Ustroniu Polanie, Cisownicy, czy duże postaciowe rzeźby apostołów w Golasowicach. W 1988 roku został uhonorowany nagrodą Błogosławionego Brata Alberta za osiągnięcia w dziedzinie sztuki sakralnej, w 2010 roku Nagrodą im. ks. Leopolda Otto, przyznaną przez Wydawnictwo Augustana.

W latach 1961 - 1970 stworzył cykl rzeźb w drewnie - “Formy biologiczne”. W cyklach rzeźb kameralnych z brązu, mosiądzu i aluminium powstałych w latach 1989 - 1996 motywem przewodnim była najczęściej spokojna refleksja nad ludzkim losem, zmagania z życiem, tragediami i nadziejami. Cykle rzeźb “Drzewa nadziei”, “Uskrzydleni”, “Pory roku” są wynikiem bardzo osobistych potrzeb uzewnętrznienia stanów emocjonalnych, rodzących się z codziennych doznań w obcowaniu z ludźmi i światem. Jego bogaty dorobek artystyczny był wielokrotnie prezentowany na wystawach krajowych i zagranicznych.

 
Kapituła Nagrody „Śląski Szmaragd 2011” pragnie tym wyróżnieniem docenić śląskiego artystę rzeźbiarza Pana Jana Hermę za twórcze dokonania, które znacząco wpisują się w kulturowe przesłanie daleko wybiegające poza region Śląska oraz wyrazić uznanie dla tworzonej przez Niego sztuki sakralnej wzbogacającej przesłania religijne Kościoła ewangelickiego w Diecezji Cieszyńskiej i Katowickiej.

 

„Śląski Szmaragd” jest wyróżnieniem przyznawanym wybitnym przedstawicielom Śląska za szczególne osiągnięcia w dziedzinie ekumenizmu, tolerancji, pojednania między narodami i integracji europejskiej. Śląsk jako pogranicze wielokulturowe, wielonarodowe i wielowyznaniowe wniósł i wnosi znaczący wkład we współczesne procesy integracyjne naszego kontynentu poprzez charyzmat wielu osobowości cieszących się autentycznym uznaniem. Kościół luterański na Śląsku, odgrywający w przeszłości znaczącą rolę, a obecnie jako Kościół „diaspory”, pragnie tym wyróżnieniem docenić ludzi zaangażowanych w dzieło wznoszenia się ponad podziałami religijnymi, narodowościowymi i kulturowymi.

 
Dotychczas „Śląskim Szmaragdem” zostali uhonorowani: Przewodniczący Parlamentu Europejskiego prof. dr hab. Jerzy Buzek, abp Damian Zimoń, abp Alfons Nossol, pisarz Jerzy Pilch, publicysta Krzysztof Karwat, prof. dr hab. Ewa Chojecka, prof. dr hab. Grażyna Szewczyk, prof. dr hab. Julian Gembalski, prof. dr hab. Jan Harasimowicz, prof. dr hab. Jan Malicki, kompozytor Ryszard Gabryś, sportowiec Adam Małysz, senator Marcin Tyrna i prof. dr hab. Dorota Simonides.
    
W czasie uroczystego nabożeństwa, który zgromadził wielu wiernych i duchownych z różnych Kościołów, kazanie - nazwiązujące do potrzeby dawania godnego świadectwa - wygłosił zwierzchnik Diecezji Cieszyńskiej, bp Paweł Anweiler. Śpiewał chór parafialny Largo cantabile pod dyrekcją dr Aleksandry Maciejczyk. Końcowego błogosławieństwa udzielili abp Damian Zimoń, bp Paweł Anweiler i bp Tadeusz Szurman.