english version
Hasła biblijne na dzisiaj Ukryj hasła biblijne

Podsumowanie Jubileuszu Reformacji w Wittenberdze

Doświadczenia i wnioski na przyszłość

09.05.2018

W Wittenberdze, w dniach 7-8 maja 2018 r. zebrali się organizatorzy i współpracownicy Jubileuszu 500-lat Reformacji. Celem było podsumowanie Kirchentagu, obchodów jubileuszowych w Niemczech i za granicą w 2017 roku. Uczestnicy stawiali sobie pytania, co udało się osiągnąć i jakie są perspektywy na przyszłość.


Podsumowanie Jubileuszu Reformacji w Wittenberdze

Zebranie otworzył i moderował dr Thies Gundlach, wiceprezydent Kirchenamtu Ewangelickiego Kościoła Niemiec (EKD). Przypomniał, że w tym roku obchodzimy rocznicę Dysputy Heidelberskiej, podczas której w roku 1518 Marcin Luter przedstawił swoją teologię krzyża.

Jako pierwszy z prelegentów zabrał głos Biskup Kościoła Ewangelickiego Berlina, Brandenburgii i śląskich Górnych Łużyc bp dr Markus Dröge. Mówił o Berlinie, jako mieście w którym odbył się Kirchentag, a jednocześnie o tym jakie były skutki tego wydarzenia. Wielu polityków i publicystów z Berlina pytało: dlaczego należy finansować to wydarzenie religijne? Pojawiły się głosy, że nie jest to w ogóle potrzebne, jednakże na korzyść EKD przeważyły argumenty mówiące o tym, że Kirchentag 2017 to też ważne wydarzenie kulturalne.

Biskup podkreślił, że w dawnych wschodnich Niemczech do tej pory daje się we znaki brak ufności względem instytucji, nawet kościelnej. Na pytania dziennikarzy: Czy spodziewa się po Jubileuszu jakiegoś „duchowego przebudzenia” w Berlinie i Brandenburgii? Odpowiedział, że istotnym dla niego był fakt, że dzięki Kirchentagowi 2017 i Jubileuszowi 500-lat Reformacji udało się zrobić kolejny krok w kierunku odzyskania społecznego zaufania względem Kościoła Ewangelickiego. Odbyło się masowe wydarzenie religijno-kulturalne na skalę światową, jednak na dalsze owoce należy cierpliwie czekać. Przy tym podkreślił, że jest jeszcze wiele do zrobienia i Kościół nie może spocząć na laurach.

Dr Sigrid Bias Engels, komisarz niemieckiej Rady Ministrów do spraw Kultury i Mediów mówiła o Jubileuszu z perspektywy rządu Republiki Federalnej Niemiec. Stwierdziła, że nie spotkała się z silną opozycją względem pomysłu obchodów Jubileuszu. Ministrowie stwierdzili, że właśnie na takie inicjatywy jest przeznaczany podatek kościelny, który obowiązuje w Niemczech. Wyraziła aprobatę odnośnie przeniesienia orędzia reformacyjnego na kraje sąsiednie, m. in. Polskę. Miała na myśli tzw. „Bus Reformacji” oraz „Europejskie Miasta Reformacji” - wśród nich znalazły się Cieszyn i Wrocław. Dr Sigrid Bias Engels doceniła starania EKD, które poczyniono względem pokazania ciemnych stron Reformacji, czyli prześladowań anabaptystów i Żydów. Udało się dokonać pojednania i rachunku sumienia, które było i jest ważne w dialogu ekumenicznym i międzyreligijnym.

Bettina Quäschning wygłosiła referat o „Duchowej turystyce w kraju Reformacji”, stwierdziła, że nastąpił ogromny „boom” w turystyce związany z tematyką Reformacji. Poszukiwanie śladów Marcina Lutra, tworzenie przewodników, not historycznych i nowych szlaków. To wszystko są owoce Jubileuszu. Zostały przedstawione fakty z życia reformatorów, a także pokazano, jakie z wydarzeń ich biografii to w istocie legendy i niesprawdzone podania. Przykładem na to jest wydarzenie z domu Lutra, kiedy jego pies, Tölpel prosił łakomie o kolejną kość do obgryzienia. Marcin Luter miał wtedy powiedzieć: „Oj moja psino, gdyby ludzie byli tak głodni Słowa Bożego, jak ty tej kości!” Nie wiadomo, czy miało to miejsce, jednak w „Mowach Stołowych” jest to wzmiankowane.

Pojawiły się pytania, czy nie robić wydarzenia podobnego do Kirchentagu co dwa lata właśnie w Wittenberdze. Burmistrz miasta, Thorsten Zugehör stwierdził, że nic nie stoi na przeszkodzie, jeśli oczywiście land Saksonii-Anhalt da na to pieniądze.

Na dyskusji plenarnej, w imieniu Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce, pozdrowienia i podziękowania za trud organizacji Kirchentagu oraz wydarzeń związanych z Jubileuszem 500-lat Reformacji przekazał Sebastian Madejski. W inicjatywach zorganizowanych przez Kościoły w Niemczech mogli wziąć udział także uczestnicy z Polski, wydarzenia miały wymiar międzynarodowy.

Wieczorem, 7 maja uczestnicy konferencji udali się do „Luther-360 Panorama”, gdzie można podziwiać zrekonstruowaną panoramę Wittenbergi z okresu, kiedy przebywał w niej Marcin Luter. Ambasadorka Jubileuszu Reformacji, bp prof. Margot Käßmann wygłosiła tam referat pt. „Reformacja jest wszędzie - historie z delegacji ambasadorki Reformacji”. Mówiła o obchodach Jubileuszu w różnych krajach świata.

Opowiadała o podróży do Afryki, gdzie luteranie mają nabożeństwa charyzmatyczne przy dźwiękach bębnów i głośnym śpiewie. Mówiła o Islandii, gdzie sami duchowni luterańscy stwierdzili, że „nie mają żadnych problemów z sekularyzacją”, Przywołała rozmowę z Hong Kongu, z młodą kobietą z Chin, która wstąpiła do parafii luterańskiej, bo miała dość bycia poddawaną presji, że musi się starać oraz jak wielki musi odnieść sukces, by coś znaczyć. Mówiła o borykających się z problemami finansowymi Kościołach w Stanach Zjednoczonych oraz w Europie Wschodniej.

Przy tym przywołała polski projekt „Reformacyjnego Wartburga”, w którym objechali Europę ks. Marek Michalik, ks. Łukasz Stachelek, Tomasz Marek oraz Bogusław Pękała. Na trasie spotkali się z bp Käßmanni oraz zrobili sobie z nią pamiątkowe zdjęcie. Pani Biskup bardzo dobrze zapamiętała to spotkanie i cieszyła się z faktu, że Reformacja to międzynarodowe, ponadkulturowe wydarzenie, które trwa nadal.

Drugiego dnia obrad przywołano perspektywę teologiczną. Zabrał głos profesor Christoph Markschies, historyk Kościoła z Uniwersytetu Humboldtów w Berlinie. Przypomniano o najnowszych badaniach nad teologią Marcina Lutra dokonanych przez Thomasa Kaufmanna i Volkera Leppina. Podkreślono, że teologia ewangelicka nie może   pozostać tylko w murach akademickich, lecz musi zostać przeniesiona w sposób zrozumiały na grunt parafialny. Przypomniano o potrzebie ekumenicznej debaty nad znaczeniem i skutkami Reformacji.

Ponadto zabrał też głos Szwajcar, Serge Fornerod, który mówił o obchodach Jubileuszu w Szwajcarii i zaangażowaniu Szwajcarskiego Ewangelickiego Związku Kościelnego. Na koniec Dr Thies Gundlach z zarządu Ewangelickiego Kościoła Niemiec poprowadził panel dyskusyjny, który miał na celu zebranie różnych opinii i impulsów po wielu godzinach obrad.

Uczestnicy syci relacji i wniosków z obchodów wrócili do domów z nowym bagażem informacji. Wszyscy mieli wrażenie, że uczestniczyli i nadal uczestniczą w czymś wielkim, w czymś na kształt ponadpokoleniowej sztafety przekazującej orędzie reformy Kościoła dalej. Sebastian Madejski podsumowując swój udział w tym wydarzeniu powiedział: Jestem wdzięczny za te spotkanie i nowe impulsy, które otrzymałem od naszych braci i sióstr z Kościołów Ewangelickich w Niemczech.

tekst: Sebastian Madejski (student V roku teologii ewangelickiej Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie i Uniwersytetu w Lipsku