english version
Hasła biblijne na dzisiaj Ukryj hasła biblijne

Zmarł Jan Herma

Cieszyński rzeźbiarz, profesor sztuki, pedagog

20.09.2019

Jan Herma, znany cieszyński rzeźbiarz, profesor sztuki, pedagog zmarł 10 września w wieku 84 lat. Pogrzeb odbył się w sobotę, 14 września w Kościele Jezusowym w Cieszynie.


Zmarł Jan Herma

Prof. Jan Herma urodził się w 1935 r. w Goleszowie. W latach 1955-1961 studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Dyplom z wyróżnieniem uzyskał w Pracowni Rzeźby prof. Jana Bandery. W latach 1961-1973 zatrudniony był w Zakładach Elektromaszynowych „Celma” jako plastyk-projektant w zakresie informacji wizualnej. W tym czasie uczestniczył w życiu artystycznym, brał udział w konkursach i wystawach. W latach 1973-2006 związany był z Filią Uniwersytetu Śląskiego w Cieszynie. Współorganizował kierunek wychowania plastycznego. Kierował pracowniami rzeźby. Od 1993 r. pełnił funkcję zastępcy dyrektora Instytutu Kształcenia Plastycznego, a od 1999 r. zastępcy dyrektora Instytutu Sztuki. Równocześnie od 1997 r. kierował Zakładem Rzeźby w Instytucie Sztuki. Za pracę artystyczną i pedagogiczną otrzymał wielokrotnie Nagrodę Rektorską. W 1985 r. został nagrodzony Złotą Odznaką za zasługi dla Uniwersytetu Śląskiego.


W 1987 r. został mianowany rzeczoznawcą Ministerstwa Kultury i Sztuki w zakresie rzeźby współczesnej. Uprawiał rzeźbę w drewnie, kamieniu, brązie i tworzywach sztucznych. Zajmował się również architekturą wnętrz, fotografiką i sztuką sakralną. W 1988 r. został uhonorowany nagrodą Błogosławionego Brata Alberta za osiągnięcia w dziedzinie sztuki sakralnej.


Był członkiem Związku Polskich Artystów Plastyków i twórcą następujących pomników: Ofiar faszyzmu w Cieszynie (współpraca A. Bilewicz) - 1960; Ofiar hitleryzmu w Goleszowie - 1961; Ofiar pożaru Rafinerii w Czechowicach-Dziedzicach - 1961; Pomnika Curie-Skłodowskiej i Pomnika Mendelejewa w Cieszynie Marklowicach - 1977; Pomnika - Mogiły Zasłużonym Miasto Cieszyn - 1980; Pomnika kompozytora Jana Sztwiertni -1981; Pomnika Ochorowicza - 1982 w Wiśle; Pomnika Pawła Stalmacha w Cieszynie - 1985; Pomnika gen. Jerzego Ziętka w Ustroniu-Zawodziu - 1986; Pomnika-popiersia Pielęgniarki w Szpitalu Śląskim w Cieszynie -1986; Pomnika Wolności 1918 w Cieszynie - 1988; Pomnika Harcerek i Harcerzy w Cieszynie - 1989; Pomnika ks. Jerzego Trzanowskiego w Cieszynie - 1992; Pomnika pamięci zburzonej Synagogi w Skoczowie – 1994.


Zrealizował kilkadziesiąt tablic portretowych wybitnych Polaków w brązie i marmurze: naukowców, artystów, działaczy narodowych i religijnych na terenie Śląska. W latach 1961-1970 tworzył cykl form biologicznych w drewnie. W cyklach rzeźb kameralnych z brązu, mosiądzu, aluminium i żywic syntetycznych, powstających od 1989 r. motywem przewodnim była najczęściej spokojna refleksja nad ludzkim losem, zmagania z życiem, tragediami i nadziejami. Cykle rzeźb „Drzewa nadziei”, „Uskrzydlone”, „Pory roku”, „Trzy Gracje” były wynikiem bardzo osobistych potrzeb uzewnętrzniania stanów emocjonalnych, rodzących się z codziennych doznań w obcowaniu z ludźmi i światem.


W latach 2003-2008 uczestniczył w odbudowie Pomnika Legionistów Śląskich w Cieszynie, zaprojektował rekonstrukcję monumentu. Na przestrzeni całego okresu twórczości prof. Jan Herma brał udział w wielu wystawach rzeźby w kraju i zagranicą.


Jan Herma zaprojektował statuetkę Nagrody im. ks. Leopolda Otto przyznawaną przez Zwiastun Ewangelicki od 2003 r. jako hołd składany założycielowi pisma, ks. Leopoldowi Otto. Nagrodę otrzymują ewangelicy, którzy poprzez swoją postawę, dokonania i zaangażowanie na różnych płaszczyznach, składają świadectwo wiary w Jezusa Chrystusa i wywierają istotny wpływ na życie Kościoła luterańskiego w Polsce.

Sam rzeźbiarz został laureatem ósmej edycji nagrody w 2010 r. za rzeźbiarskie utrwalenie ewangelickiej historii, szczególnie na Śląsku Cieszyńskim i oryginalne osiągnięcia w tworzeniu współczesnej rzeźby sakralnej. Ks. Jerzy Below tak opisał Jana Hermę i jego twórczość: „Zostawił swój mocny, głęboki ślad, ale nadal tworzy jego nowe elementy. Po  pierwsze,  zapisał  swoją  obecność tworząc  pomniki  i  tablice portretowe. W Wiśle możemy oglądać pomnik ewangelickiego kompozytora Jana Sztwiertni, a w Cieszynie ks. Jerzego Trzanowskiego. Także w Cieszynie w różnych miejscach zawisło 15 tablic przypominających ważne postacie ewangelicyzmu z tego terenu. Praktycznie  nie  można  przejść  przez to miasto i nie spotkać płaskorzeźb Jana Hermy.  Każdy  mieszkaniec  i  każdy  turysta choć na chwilę się zatrzyma, zastanowi, zada sobie pytanie: czego dokonała ta osoba, że uhonorowano ją taką tablicą?  Myślę,  że  współcześni,  ale  także  następne pokolenia luteran będą wdzięczne naszemu laureatowi za utrwalenie w kamieniu i brązie ewangelickiej historii tej ziemi. Po drugie, jako artysta od lat zmaga się też z biblijnym przekazem. Robi to w cyklu „form uskrzydlonych”, wśród których znajdują się różne formy krucyfiksu. Co ważne, ta jego twórczość znalazła także najwłaściwsze  dla  siebie  miejsce  ekspozycji,  na przykład w ewangelickim kościele w Jastrzębiu Zdroju. Kolejnym tematem biblijnym są marmurowe głowy „Ewy”,  stworzonej  kiedyś  przez  Boga  na  swój  obraz i podobieństwo. Po trzecie, Jan Herma  w czasie swojej długoletniej i z pewnością żmudnej pracy pedagogicznej odcisnął swój artystyczny znak na osobowościach wielu studentów. Od 1973 roku do 2006 związany był z filią Uniwersytetu Śląskiego w Cieszynie i jego Instytutem Kształcenia Plastycznego, a także kierował Zakładem Rzeźby. Tak  więc  patrząc  na  dokonania  Jana Hermy widzimy ślady, które odcisnął w otaczającej nas rzeczywistości, ale także w ludziach” (więcej Zwiastun Ewangelicki 11/2010).


Jan Herma prezentował swoje prace m. in. na wystawach indywidualnych w: • Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie - 1975 i 1996, • Uniwersyteckiej Galerii Sztuki Współczesnej w Cieszynie - 1991, • Ganggalerie der Pedagogischen Akademie w Grazu (Austria) - 1993, • Ośrodku Wydawniczym Augustyna w Bielsku-Białej - 1993, 1999, • Teatrze im. A. Mickiewicza w Cieszynie - 1993, • Galerii Centrum w Zawierciu -1997, • Stedelijke Akademie voor Plastische Kunsten w Genk (Belgia) - 1999, • Muzeum św. Jana Sarkandra w Skoczowie – 2000, • Muzeum Ustrońskim - 2007.


Ponadto został nagrodzony:  Nagrodą im. ks. Leopolda Jana Szersznika - 2003 r., Nagrodą Srebrnej Cieszynianki Miasta Cieszyna - 2008 r., Nagrodą im. im. ks. Leopolda Otto - 2010 r., Śląskim Szmaragdem (nagrodą Diecezji Katowickiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP).  - 2011 r.


źródło: http://www.zwiastun.pl, http://www.cieszyn.pl, https://beskidzka24.pl, https://wiadomosci.ox.pl