Okazujmy sobie szacunek!

Apel biskupów luterańskich z Polski i Ukrainy

Okazujmy sobie szacunek!

Apel biskupów luterańskich z Polski i Ukrainy

Wszyscy znamy ewangeliczną opowieść o Jezusie, który ucisza wzburzone wody (por. Mt 8, 23-27). Ten obraz rozchwianej i rozedrganej łodzi od wieków był pomocny do zilustrowania trudnych dziejów Kościoła. Może być on również ilustracją kondycji duchowej i nastrojów społecznych wynikających z napięć wewnętrznych oraz zewnętrznych. W tym kontekście nasuwają się słowa pieśni: „Daj pokój nam, o Panie, złą drogą biegnie świat!” (ŚE 842,1)

Dzielnie walcząca Ukraina zmaga się z niewyobrażalnym cierpieniem politycznie monetyzowanym nie tylko przez rosyjskiego agresora, ale także wszystkich tych, którzy nieświadomie lub celowo podsycają narodowościowe i wyznaniowe antagonizmy, nie tylko w Europie. Nie brakuje w tym wszystkim religijnego podłoża, przewrotnego wykorzystywania chrześcijańskiego orędzia do dehumanizowania i promowania ksenofobii. Ewangelię o miłości i ludzkiej solidarności degraduje się do funkcji narzędzia werbalnej przemocy, a z chrześcijaństwa czyni się nacjonalistyczny system agresji w religijnej skorupie. Niestety, jesteśmy świadkami epidemii przemocy, prawa siły i nienawiści.

W kontekście polsko-ukraińskim nie są to teoretyczne rozważania, a właściwie codzienność wielu Ukrainek i Ukraińców, w tym dzieci i młodzieży, którzy w Polsce narażeni są na szerokie spektrum agresji ze strony radykalnych stronnictw, chcących zawłaszczyć i zinstrumentalizować trudne dzieje polsko-ukraińskich relacji. Owszem, mamy trudną historię, ale ta powinna być przedmiotem spokojnych i pozbawionych politycznych nacisków badań historycznych. Inaczej historia o Wołyniu czy wiele innych rozdziałów wspólnej historii staje się paliwem do podpalania relacji międzyludzkich, uniemożliwiając tym samym prawdziwy dialog, pojednanie i upamiętnienie, a przez to wzajemne zrozumienie.

Jako biskupi Kościołów ewangelicko-luterańskich w Polsce i Ukrainie stanowczo sprzeciwiamy się wszelkim przejawom agresji i pogardy we wzajemnych relacjach. Nasze Kościoły, choć nieliczne, od pierwszych dni wojny zaangażowały się w szeroką pomoc humanitarną. Nasze relacje stały się bliższe. Świadczy o tym nie tylko podpisana podczas zeszłorocznego Synodu Umowa Partnerska między naszymi Kościołami, ale przede wszystkim nasza jedność w Chrystusie wokół Słowa i Sakramentów, wspólna wiara w ewangelickie powołanie na rzecz pokoju, szczególnie wtedy „gdy serca harde są”.

To przerażające, że bestialski atak na klasztor w Jarosławiu i tragiczna śmierć jednego z kapłanów rzymskokatolickich, stała się dla wielu przyczynkiem nie do chrześcijańskiego współczucia i przebaczenia, a eskalacji złych emocji. Tym bardziej jesteśmy wdzięczni za jasne świadectwo Ewangelii, jakie popłynęło z homilii w kościele św. Mikołaja w Jarosławiu. Równie mocno jesteśmy wdzięczni za przykłady zwykłej serdeczności okazywanej na co dzień wobec innych ludzi – w miejscach pracy, szkołach i uczelniach, na ulicy. Dziękujemy za wszelkie gesty pomocy duchowej i materialnej, świadczące o tym, że nienawiść nie ma ostatniego słowa. Jezus jest obecny w swoim Słowie, nie po to, abyśmy się chowali, pielęgnowali ducha bojaźni, ale byśmy pokazywali moc, miłość i trzeźwe myślenie (2 Tm 1,7).

Apelujemy o rozsądek i ewangeliczne rozeznanie wobec fałszywych informacji pojawiających się w przestrzeni medialnej. Prosimy o czujność, która oprze się wszelkim, choćby najbardziej subtelnym formom siania niezgody między nami – czy to za pomocą historii, religii czy jakichkolwiek innych czynników. Okazujmy sobie szacunek, upominajmy się o tych, którzy na różne sposoby narażeni są na cierpienie z powodu pochodzenia, języka, koloru skóry czy religii.

U końcu Roku Kościelnego prośmy podczas naszych nabożeństw, aby Pan zesłał nam przebudzenie, rozpalił wiarę, wszak miłosierdzie Jego jest bez miary.” (ŚE 716,1.2)

ks. Pavlo Shvarts

Biskup Niemieckiego Ewangelicko Luterańskiego Kościoła w Ukrainie

ks. Jerzy Samiec

Biskup Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Rzeczypospolitej Polskiej

Warszawa – Kijów, 9 października 2026 r.