Rozprawa doktorska o Śląskim Centralnym Archiwum Ewangelickim
Obrona w Krakowie.
9 lipca 2026 r. w Instytucie Historii i Archiwistyki Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej (UKEN) w Krakowie mgr Anna Radziejewska obroniła rozprawę doktorską pt. „Śląskie Centralne Archiwum Ewangelickie we Wrocławiu (1934–1945) jako realizacja idei archiwum historycznego”, przygotowaną pod kierunkiem dr hab. Haliny Dudały, prof. UKEN.
Recenzentami rozprawy byli: prof. dr hab. Waldemar Chorążyczewski z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, prof. dr hab. Wacław Gojniczek z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach oraz dr hab. Dariusz Magier, prof. Uniwersytetu w Siedlcach.
W pracy przedstawiono m.in. genezę i rozwój archiwów historycznych, ze szczególnym uwzględnieniem ich funkcji w Kościołach chrześcijańskich oraz żydowskich gminach wyznaniowych. Omówiono organizację Kościoła ewangelickiego w Niemczech w latach 1918–1945, historię Śląskiej Prowincji Kościelnej oraz prawne i organizacyjne podstawy funkcjonowania archiwów ewangelickich w Niemczech w pierwszej połowie XX wieku. Szczegółowo opisano powstanie, organizację i funkcjonowanie Śląskiego Centralnego Archiwum Ewangelickiego we Wrocławiu w latach 1934–1945 oraz dokonano analizy wpływu realiów politycznych i ideologicznych III Rzeszy na jego działalność.
Praca została oparta na szerokiej kwerendzie archiwalnej przeprowadzonej w Polsce i Niemczech oraz analizie niemieckich aktów normatywnych. Jej wyniki stanowią istotny wkład w badania nad historią archiwistyki, dziejami archiwów kościelnych oraz rolą instytucji pamięci w XX wieku. W lutym 2023 r. mgr Anna Radziejewska odbyła staż naukowy w Centralnym Archiwum Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP (CAK). Podczas stażu doktorantka zapoznała się z zasobem CAK, a także zdobyła wiedzę dotyczącą współczesnych struktur Kościoła oraz stosowanej terminologii. W ramach praktyki uczestniczyła w pracach związanych z porządkowaniem zespołów archiwalnych, poszerzając swoje doświadczenie w zakresie archiwistyki kościelnej oraz wygłosiła referat podczas spotkania warszawskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego w Warszawie.
Rozprawa doktorska została bardzo wysoko oceniona. W wyniku postępowania doktorskiego mgr Anna Radziejewska uzyskała stopień doktora z wyróżnieniem, a komisja zarekomendowała wydanie pracy w formie publikacji książkowej.
